Sluit [X]   
 

Soldaat Jan Klinkenberg in 1894: geboren te Wormerveer, Noord-Holland

© 1999-2017, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 2-8-2017

Forten, batterijen en andere werken - Luchtalarmposten

Voor de verdediging tegen luchtvaartuigen is observatie en herkenning altijd van belang geweest. Alhoewel vliegtuigen pas tijdens de Eerste Wereldoorlog een grote opbloei doormaakten waren er al luchtschepen (zeppelins) in gebruik bij de strijdkrachten. Voor de observatie waren luchtalarmposten ingericht op bestaande hoge gebouwen. In de jaren 1930 kwam de term 'luchtwacht' en 'luchtbescherming' in gebruik. Op deze pagina worden enige woorden besteed aan de luchtalarmposten tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog waren luchtalarmposten "bestemd tot het eenvoudig signaleren van vijandelijke luchtvaartuigen en het melden daarvan ter bestemder plaatsen" in een cirkel rond Amsterdam ingericht. Een post bestond uit een commandant en 18 manschappen die bij toerbeurt dienst hadden. Voor deze taak werden veelal burgervrijwilligers gebruikt. Deze personen werden onderwezen in het herkennen van luchtvaartuigen. Hiertoe moest men silhouetten en herkenningstekens leren.

Iedere post had onder andere de beschikking over kijkers, kompas en peilapparatuur. Elke post was met de rijkstelefoon verbonden om direct contact te leggen met het Centraal Luchtwacht Bureau in Amsterdam.
Er waren continu twee mensen op de post die ieder een hoek van 180 graden bestreken. Er werden vaste herkenningspunten gebruikt om deze hoek in het veld duidelijk te maken, bijvoorbeeld waarnemer 1 keek van een bepaalde schoorsteen tot een ophaalbrug. Bij voorkeur werden er hoog gelegen gebouwen gebruikt.

Zie Luchtwachtdienst en Korps Luchtwachtdienst voor een soortgelijke systemen van observatieposten in andere perioden.

In een schrijven van 25 april 1916 werden de onderstaande posten genoemd.

Foto's: © René Ros.

 

Aalsmeer

Toren N.H. Kerk in Aalsmeer.
Waarschijnlijk de Dorpskerk uit 1549, aan de Kerkstraat.

Luchtfoto Locatie

 

Edam

Torentje Raadhuis in Edam.

Raadhuis ook gebruikt als Groepsstafkwartier.

Luchtfoto Locatie

 

Haarlem

Nieuwe Kerk in Haarlem.
Waarschijnlijk de Hervormde Nieuwe Kerk, aan de Nieuwe Kerksplein.

Luchtfoto Locatie

 

Marken

Woning dicht bij het Rijkstelegraaf kantoor in Marken.

Luchtfoto Locatie

 

Monnickendam

Oude Raadhuistoren in Monnickendam.

Luchtfoto Locatie

 

Oosthuizen

Plat dak op het huis van de heer Paardekooper in Oosthuizen.

Luchtfoto Locatie

 

Purmerend

Toren N.H. Kerk in Purmerend.
Waarschijnlijk de Koepelkerk uit 1853, aan de Kaasmarkt.

Luchtfoto Locatie

 

Wormerveer

Fabriek de Vlijt in Wormerveer.

Anno 2009 het bedrijf Meneba. Op daken van gebouwen, gebouwd voor 1916, zijn geen restanten van mogelijke voorzieningen voor de luchtwachtpost meer aanwezig.

Zie ook Schuilplaatsen Wessanen.

Luchtfoto Locatie

 

 

 

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op foto-site Flickr Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
Bekijk en bestel onze luchtfoto's van de forten digitaal, als afdruk of puzzel. (Advertentie)
 
 
 
FMTraining - Trainingen en cursussen voor gebruikers en ontwikkelaars van FileMaker (Advertentie)