Sluit [X]   
 

Marechaussee Kazerne Sloterdijk in 1917: in gebruik genomen als Marechaussee Kazerne

© 1999-2017, René G.A. Ros
Laatst gewijzigd 15-9-2017

Sector Zaandam

Fort aan de St. Aagtendijk

(Fort Beverwijk, Fort aan de Sint Aagtendijk, Fort Aagtensdijk, Duitse bezetter: Munitionslager Monika, Munitionsverteilungsstelle Monika)

Te overzien vanaf weg

LuchtfotoLocatie:

Het fort ligt in de Wijkerbroek Polder langs de snelweg A9. Deze locatie was essentieel voor de regulering van de inundaties in het noord-westelijke deel van de Stelling. Voor het fort loopt het Inundatiekanaal van de Pijp naar de inundatiesluis in de St. Aagtendijk.
Achter de Linie Aagtendijk - Zuidwijkermeer waarin het fort ligt en die hier de hoofdverdedigingslijn vormt, ligt de Assendelver Zeedijk als tweede liniewal.

Doel:

Afsluiting en verdedigen van den St. Aagtendijk en de Westelijke kade van den Zuidwijkermeerpolder.

Bezetting:

308 (1899), 288 (1913), 314 (1920), 9 off. en 24 onderoff. en 288 mansch. = 321 tevens 175 logies in bergloods (1924); 2e Regiment Vestingartillerie, 2e Bataljon, 1e en 2e Compagnie (1913-1922), Georgisches Infanterie-Bataillon 822 (1943-1945)
Zie Soldaat Asanisjvili, Beambte Berkhof.
Zie ook Garnizoenen.

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Historie:

Zie Historische kalender.

Omschrijving:

Type A, onversterkt beton. Het fort was ruim opgezet en uitgerust met een unieke vooruitgeschoven caponnière. De fortwachterswoning en de bergloods bevinden zich aan de keelzijde van het fort. Als restant van een inlaatsluis ligt een stenen dam ten noorden van het fort.

In 1915 was het 'Bureel v.d. Comandant v.h. IIe Bat. 2e Reg. Vesting-Art., Fort Aagtensdijk' met nummer 576 vermeldt in de 'Naamlijst voor den Telefoondienst'.

In 1938 is er een Zoeklichtenloods gebouwd die vanwege het Wijkertunneltrace rond 1995 is gesloopt. Zoeklichtenloods I was gebouwd op het terrein van het Sectorpark Ouderkerk, Afdeling Materieel en is nog aanwezig. Zoeklichtenloods II was gebouwd op het terrein van het Fort in de Laander en Westbijlmerpolder (Sectorpark Ouderkerk, Afdeling Munitie).

Volgens een verzetsgroep (Groep Albrecht) was er op 7 juli 1944 een Duitse bezetting van ongeveer 300 manschappen 'Herman Göring'. Op 25 augustus 1944 zijn er nog circa 50 manschappen aanwezig die zich voorbereiden op een vertrek.
Volgens een andere verzetsgroep (Bureau Inlichtingen Londen) werd het fort onder codenaam 'Monika' in april 1945 door de Duitse bezetter gebruikt voor de legering van 40 man Infanterie met een voor de Groep Albrecht onbekende taak.
Andere rapporten melden dat drie forten in Zuidwijkermeerpolder door de Duitse bezetter ter verdediging werden ingericht met waarschijnlijk 12 cm kanonnen. Op elk fort waren tien vrachtwagens onder camouflage opgesteld.

In de nacht van 20 op 21 april 1945 zijn op/bij dit fort zestien Georgiërs in gedwongen Duitse dienst op gruwelijke wijze om het leven gebracht.
Zij waren onderdeel van het Georgisches Infanterie-Bataillon 822 dat van september 1943 tot januari 1945 in Zandvoort verbleef. Een groep van 22 werd, als bewaker of sjouwer, op dit fort geplaatst, waarna zes ontsnapten en/of om het leven kwamen.
Op 10 januari 1945 arriveerde het grootste deel van het bataljon op Texel waar ze in de nacht van 5 op 6 april in opstand kwamen dat tot 20 mei duurde. De opstand was echter afgesproken voor 20 april, de verjaardag van Hitler.
Juist op die datum werden 16 Georgiërs door Duitse soldaten omgebracht, één ervan bij het huis van zijn verloofde. De aanleiding was diefstal van wapens en handgranaten door de Georgiërs voor de Nederlandse Binnenlandse Strijdkracht. Toen ze betrapt werden dreigden ze de diefstal van een kalf door een Duitser te rapporteren.
15 Georgiërs werden op het fort begraven, volgens een buurtbewoner op het linker terreplein. Op 22 maart 1946 werden de stoffelijke resten opgegraven en op 28 maart herbegraven op de Gemeentelijke begraafplaats "Rusthof" in Oud-Leusden (Amersfoort). In de jaren 1950 zouden bij toeval nog twee stoffelijke overschotten zijn aangetroffen.

Van voorjaar (mei?) 1947 tot medio 1948 had het fort een functie als Bewarings- en Verblijfkamp (Interneringskamp) "Kamp Fort St. Aagtendijk" voor politieke delinquenten. Samen met de kampen in het Fort bij Veldhuis en Fort Zuidwijkermeer deelde het de centrale keuken en ziekenzaal.

In gebruik als munitiemagazijn van de Koninklijke Marine vanaf 1950 tot in de periode 1957-1970.
Zie Beambte J. Berkhof.

Zie ook Situatieplannen Fort aan de St. Aagtendijk.

Omgeving:

De originele situatie rond het fort is alleen in de directe omgeving behouden: de linie, het inundatiekanaal en de ruimte binnen de Stelling.

Flora & Fauna:

Broedplaats voor vele vogels, o.a. steenuil.

Eigenaar:

Staatsbosbeheer (erfpacht terrein
Landschap Noord-Holland)

Gebruiker:

Fort: Gemeente Beverwijk, Stichting Fortpop
Woning en bergloods: Schietvereniging Jacob de Gheijn

Gebruik:

Fort: muziekoefenruimten
Woning en bergloods: schietbaan

 

Recreatieve Informatie

Monument status:

Provinciaal Monument Noord-Holland; Lijst van Werelderfgoed UNESCO

Onderhoud:

Originele staat, constructie is matig.

Keel

De keelzijde van het fort, gezien vanaf het dak van de rechter keelkazemat.
(Foto: © René Ros, 2000)

Caponniere

De caponniere aan de frontzijde met de fortgracht en Zijkanaal A.
(Foto: © René Ros, 2003)

Frontgebouw

Bergloods

Hefkoepel

Beer

Het frontgebouw (boven) en het vernielde linker hefkoepelgebouw (onder).
(Foto's: © René Ros, 2003)
Boven: de fortwachterswoning en bergloods, nu vlak langs de snelweg A9.
Onder: de stenen beer tussen de waterstromen uit Zijkanaal A naar de Wijkerbroek polder (links de ontvangkom) en de rest van het westfront (rechts).
(Foto's: © René Ros, 2003)
Fort bij VelsenLiniewal Aagtendijk - Zuidwijkermeer Sectorpark Zaandam Fort benoorden BeverwijkVoorzieningen St. AagtendijkFort bij Veldhuis

RSS Feed met nieuws over de Stelling Stelling van Amsterdam Twitter Stelling van Amsterdam op sociaal netwerk Facebook Doc.centrum Stelling van Amsterdam op LinkedIn
Stelling van Amsterdam op foto-site Instagram Stelling van Amsterdam op foto-site Flickr Stelling van Amsterdam op video netwerk YouTube

Deze website wordt verzorgd door particuliere experts en is geen website van een overheid.
Gebruik door commerciële partijen alleen met voorafgaande toestemming.
Stelling van Amsterdam. Een stadsmuur van water.
UNESCO Werelderfgoed sinds 1996
Fort Resort Beemster herbergt een van de meest luxueuze wellnessresorts met hotel van Nederland. In de karakteristieke sfeer van het fort beleeft u wellness zoals u nog nooit heeft ervaren. (Advertentie)
 
 
 
Senger Communicatie zorgt dat uw boodschap beklijft, simpel en begrijpelijk. (Advertentie)